http://ecvin.net

Chỉ trong vòng có một tuần lễ, Nicolas Leeson, một nhân viên ngân hàng Barings đã làm tiêu tan trong mây khói gần 1 tỷ euros, bằng số tiền mà ngân hàng này tích luỹ hàng năm trong suốt gần 250 năm thành lập đến này. Sự kiện này đã gây chấn động hệ thống ngân hàng nước Anh vì Barings là một ngân hàng danh tiếng và rất có uy tín tại Anh. Nhiều cuộc phân tích sự việc đã được tiến hành để tìm ra các bài học kinh nghiệm cho hoạt động kinh doanh ngân hàng ở châu Âu.

Lúc đó, Peter Barings, 59 tuổi, thế chân người anh ruột nắm cương vị giám đốc Ngân hàng Baring, đang rất thành công trên thị trường tài chính ngân hàng châu Âu. Cũng năm đó, Nicolas Leeson được bổ nhiệm phụ trách Chi nhánh của Barings tại Singapore, một vị trí được đánh giá là cũng rất quan trọng. Điều trái ngược trong đợt bổ nhiệm này là Peter Baring tốt nghiệp ở trường Eton, một trường chỉ dành riêng con nhà giàu; còn Nicolas Leeson mặc dù tốt nghiệp ở Cambridge nhưng đã từng trượt phổ thông tại một trường trung học ngoại ô London và --dốt đặc-- về môn toán như mọi người thường nói. Thế nhưng, vào giữa thập kỷ 90, chính một mình Nicolas Leeson lại thu về 30% tổng số lợi nhuận của ngân hàng Barings. Điều này lúc đó được đánh giá là một nỗ lực phi thường!

Với ngân hàng Barings, kinh doanh theo lối cũ chưa bao giờ đem lại được số lợi nhuận lớn như vậy. Và lúc đó, nhân viên ngân hàng Nicolas Leeson hoạt động trên thị trường dẫn xuất có thể bán lại với giá cao hơn 200 lần. Thị trường này cũng được đánh giá là rất nhiều rủi ro, được ví như những cuộc đua ôtô công thức I đầy rẫy những tai nạn trên đường đua. Chính bản thân Peter Barings đã phải thốt ra: Thị trường mới này cần được kiểm tra và làm chủ, đó là điều chúng tôi đang làm ở đây. Tuy nhiên, trên thực tế Barings ở London nhắm mắt làm ngơ, để mặc cho Nicolas Leeson muốn làm gì thì làm. Nicolas Leeson nắm cả khâu kinh doanh lẫn khâu kiểm soát, thật là một điều hiếm thấy trong kinh doanh ngân hàng. Tại Singapore, Nicolas Leeson thực sự là một ngôi sao, mọi nhà kinh doanh ngân hàng đều thán phục Nicolas Leeson và giành giật nhau vinh hạnh được thân quen với anh ở quán rượu Harry, nơi mọi người thường được mời đến uống một ly nhỏ sau giờ đóng cửa thị trường chứng khoán.

Nicolas Leeson thường vừa cười vừa nói với mọi người rằng: --Có lẽ tôi sắp phải nghỉ hưu--. Năm đó, Nicolas Leeson đã được lĩnh tới 4 triệu USD kể cả tiền thưởng. Thế nhưng Nicolas Leeson chẳng có vẻ kiêu ngạo; vốn xuất thân từ con trai một công nhân trát thạch cao ở Kent, Nicolas Leeson thường thích vui đùa với bạn bè hơn là thi cử. Điều xa hoa duy nhất mà Nicolas Leeson có thể tìm được là chiếc đồng hồ Rolex và bộ comlê hiệu Armani. Ở Singapore, ngày nào cũng vậy, Nicolas Leeson ngồi trước máy tính từ 8 giờ sáng, có khi cả buổi tối nữa sau khi ăn uống rất đạm bạc cùng vợ Lisa cũng là nhân viên ngân hàng Barings. Hai người sống với nhau trong một căn hộ tiện nghi ở Angula View, với giá thuê là 7000 euros một tháng do ngân hàng Barings trả.

Sự việc bắt đầu tồi tệ sau vụ động đất ở Nhật Bản. Chỉ số chứng khoán Nikkei tại Nhật Bản (tương tự chỉ số Dow Jones) bất ngờ sụt thấp trong khi Nicolas Leeson lại đặt cược là lên. Lẽ ra phải dừng ngay lại, Nicolas Leeson vẫn tiếp tục mua vào các hợp đồng, mỗi hợp đồng lên đến 180 nghìn bảng Anh khiến tổng số tiền tung ra lên tới 21 triệu euros. Cách làm này của Nicolas Leeson chẳng khác gì hành động của một con bạc đang khát nước. Nicolas Leeson đặt hết tiền vào con bài đỏ thì nó lại về con bài đen.

Một ngày sau đó, Peter Barings bị chuông điện thoại réo vang đánh thức. Từ đầu dây bên kia người ta báo là Nicolas Leeson đã biến mất. Cùng ngày hôm đó, ban giám đốc Barings đã họp khẩn cấp. Bước đầu, các chuyên gia của Barings ước tính ngân hàng bị thua lỗ khoản 800 triệu euros. Đến cuối ngày thì con số này tăng lên gấp đôi.

Peter Barings vội vã tìm cách liên lạc với Thống đốc ngân hàng Anh, Eddir George, người đang đi trượt tuyết vào dịp nghỉ cuối tuần ở Avoriaz. Eddie George đang chuẩn bị đi ra khỏi nhà thì có điện thoại. Nghe qua sự việc, ông quyết định bỏ ngay buổi trượt tuyết để về Geneve đón ngay chuyến bay đầu tiên đi London. Vừa về đến nơi, ông vội nghe ngân hàng Barings trực tiếp trình bày sự việc. Theo tờ Financial Times, một cuộc họp được triệu tập với sự có mặt của đại diện các ngân hàng và thống đốc Ngân hàng Anh Eddie George. Peter Barings báo cáo hành động của Nicolas Leeson, --ám chỉ-- một âm mưu phá hoại được tiến hành với sự đồng loã của Nicolas Leeson và yêu cầu --phải tái tích luỹ vốn cho Barings--. Đáp lại đề nghị của ông là sự im lặng. Một số người đã biết tịnh trạng nguy kịch của Barings Singapore từ trước đó nhiều tháng và họ đã trả lời giám đốc Barings một cách lạnh nhạt: Chúng tôi phải tham khảo ý kiến của Hội đồng quản trị. Nói một cách khác là từ chối. Thống đốc Ngân hàng Anh tìm hiểu và phân tích tình hình xung quanh. Peter Barings chờ đợi Eddie George --ra tay cứu giúp--. Còn nhờ hồi cuối những năm 1980, Ngân hàng quốc gia Anh đã giúp đỡ Barings sau vụ nước sôi lửa bỏng tài chính? Nhưng vị Thống đốc lần này im lặng. Eddie George biết rằng Ngân hàng Barings chưa phải là tầm cỡ mà sự suy sụp của ngân hàng có thể đe doạ toàn bộ hệ thống ngân hàng Anh. Eddie hẹn họp lại vào hôm sau. Peter Baring liên lạc với các bạn bè trong giới báo chí tố cáo Nicolas Leeson là tên cướp ngân hàng. Những nhân viên ngân hàng Barings liene tục yêu cầu tìm Nicolas Leeson về để hỏi tội. Nhiều người còn cho biết nữ hoàng Anh Elizabeth cũng bị thiệt hại gần 500.000 euros trong vụ này tại Barings.

(Theo GT News- Còn nữa)

Trần Phương Minh-bwportal